అది ఒక మంగళవారం సాయంత్రం. నేను OLX లో నా పాత సోఫా అమ్మడానికి యాడ్ పెట్టాను (ధర ₹15,000). కేవలం 20 నిమిషాల్లో నాకు ఒక కాల్ వచ్చింది.
"హలో సర్, మీ సోఫా నాకు నచ్చింది. నేను ఆర్మీ ఆఫీసర్ని, దూర ప్రాంతంలో డ్యూటీ చేస్తున్నాను. నేను స్వయంగా రాలేను, కానీ నా ట్రక్ పంపిస్తాను. మీకు ఇప్పుడే అడ్వాన్స్ పంపించమంటారా?"
అతని మాటలు చాలా పద్ధతిగా, నమ్మకంగా ఉన్నాయి. వాట్సాప్లో తన ఆర్మీ ఐడి కార్డు (నకిలీది) ఫోటో కూడా పంపాడు. ఇంత తొందరగా బేరం కుదిరినందుకు నేను సంతోషపడ్డాను. అదే నేను చేసిన మొదటి తప్పు: అత్యాశ మరియు తొందరపాటులో నేను ఆలోచించడం మానేసాను.
అతను వాట్సాప్లో ఒక QR కోడ్ పంపాడు. దాని మీద "Receive ₹5,000" అని రాసి ఉంది. నేను PhonePe ఓపెన్ చేసి స్కాన్ చేశాను.
స్క్రీన్ మీద "Pay ₹5,000" అని కనిపించింది. నేను ఆగిపోయాను. "సర్, ఇది Pay అని చూపిస్తోంది? నాకు డబ్బులు రావాలి కదా (Receive)?" అని అడిగాను.
అతను నవ్వుతూ చాలా కాన్ఫిడెంట్గా చెప్పాడు. "కాదు సర్, ఇది ఆర్మీ మర్చంట్ QR కోడ్. మా అకౌంట్స్ అలాగే చూపిస్తాయి. మీరు పిన్ ఎంటర్ చేయండి, డబ్బులు మీకే క్రెడిట్ అవుతాయి. నన్ను నమ్మండి."
అతని గొంతులో ఉన్న నమ్మకం, ఆ ఆర్మీ యూనిఫామ్ ఫోటో... నేను ఒత్తిడికి లోనయ్యాను. నా 6-అంకెల పిన్ టైప్ చేశాను. బీప్.
నేను భయపడ్డాను. "సర్! నా డబ్బులు కట్ అయ్యాయి!"
"అయ్యో సారీ సర్! సర్వర్ ఎర్రర్. కంగారు పడకండి. ఇప్పుడు రీఫండ్ QR కోడ్ పంపిస్తున్నాను ₹10,000 కి (మీ ₹5000 + అడ్వాన్స్ ₹5000). ఇది స్కాన్ చేయండి, మొత్తం వెనక్కి వచ్చేస్తుంది."
పోయిన డబ్బులు వెనక్కి తెచ్చుకోవాలనే కంగారులో, నేను ఆలోచించడం మానేసాను. మళ్ళీ స్కాన్ చేశాను. మళ్ళీ పిన్ కొట్టాను.
ఏం జరుగుతుందో అర్థం అయ్యేసరికి, 4 సార్లలో మొత్తం ₹50,000 పోయాయి. అతను నన్ను బ్లాక్ చేశాడు.
విశ్లేషణ: ఇది ఎందుకు జరిగింది?
నేను చదువుకున్నవాడిని, IT లో పని చేస్తున్నాను. అయినా నేను ఎలా మోసపోయాను? వెనక్కి తిరిగి చూస్తే, స్కామర్ నా మనస్తత్వాన్ని (Psychology) వాడుకున్నాడు:
- అధికారం (Authority) అతను "ఆర్మీ ఆఫీసర్" అని చెప్పుకున్నాడు. మనకు సైనికులంటే గౌరవం, నమ్మకం. నేను ఆ యూనిఫామ్ని ప్రశ్నించనని అతనికి తెలుసు.
- అత్యవసరం (Urgency) "నా ట్రక్ 30 నిమిషాల్లో బయలుదేరుతుంది." అతను నాకు ఆలోచించే సమయం ఇవ్వలేదు.
- గందరగోళం (Confusion) డబ్బులు 'వచ్చేటప్పుడు' పిన్ అవసరం లేదని మనలో చాలా మందికి సరిగ్గా తెలియదు. దీన్ని అతను వాడుకున్నాడు.
UPI బంగారు సూత్రం
మీకు డబ్బులు రావాలంటే (Receive), మీరు పిన్ (PIN) ఎంటర్ చేయాల్సిన అవసరం లేదు. రీఫండ్ కోసం కాదు, లాటరీ కోసం కాదు, దేనికీ కాదు. మీరు పిన్ కొడుతున్నారు అంటే, మీ అకౌంట్ నుండి డబ్బులు పోతున్నాయని అర్థం.
రికవరీ: ఆ తర్వాత నేను ఏం చేశాను? (Golden Hour)
నాకు చాలా సిగ్గుగా అనిపించింది, కానీ నేను వెంటనే స్పందించాను. మీకు కూడా ఇలా జరిగితే, మొదటి 60 నిమిషాలు (గోల్డెన్ అవర్) చాలా ముఖ్యం.
వెంటనే 1930 కి కాల్ చేశాను
నేను పోలీస్ స్టేషన్కి వెళ్లలేదు. వెంటనే 1930 (నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్లైన్) కి కాల్ చేశాను. వారు టికెట్ క్రియేట్ చేసి, స్కామర్ బ్యాంక్ అకౌంట్ని ఫ్రీజ్ చేయమని బ్యాంకులకు అలర్ట్ పంపారు.
Cybercrime.gov.in లో ఫిర్యాదు
1930 లో వచ్చిన టికెట్ నెంబర్తో నేను పోర్టల్లో లాగిన్ అయి, చాట్ స్క్రీన్షాట్లు మరియు ట్రాన్సాక్షన్ ఐడిలను అప్లోడ్ చేశాను.
బ్యాంకుకు వెళ్లాను
సైబర్ క్రైమ్ FIR కాపీ తీసుకుని నా HDFC బ్యాంకుకు వెళ్లాను. వారు "Chargeback" రిక్వెస్ట్ పెట్టారు.
3 నెలలు పట్టింది, కానీ నేను వెంటనే 20 నిమిషాల్లోనే కంప్లైంట్ ఇవ్వడం వల్ల, పోలీసులు స్కామర్ అకౌంట్లో ఉన్న ₹35,000 ఫ్రీజ్ చేయగలిగారు. కోర్టు ఆర్డర్ ద్వారా ఆ డబ్బు నాకు తిరిగి వచ్చింది.
బాధితులుగా మారకండి. సిద్ధంగా ఉండండి.
త్వరగా డబ్బు సంపాదించాలనే ఆశలో పడకండి. నిజమైన సంపద కోసం మా టూల్స్ వాడండి.