జీరో-ట్రస్ట్ పాలసీ (ఎవరినీ నమ్మకండి)
ప్రతి పెట్టుబడిని ఒక స్కామ్ లాగే చూడండి, అది నిజమని నిరూపించబడే వరకు. అమ్మే వ్యక్తి మాటలను నమ్మకండి. కేవలం డాక్యుమెంట్లు, ప్రభుత్వ లైసెన్సులు మరియు గణితాన్ని (Maths) మాత్రమే నమ్మండి.
దశ 1: లీగల్ వెరిఫికేషన్ (చట్టపరమైన తనిఖీ)
లాభాల గురించి ఆలోచించే ముందు, అసలు ఆ కంపెనీ చట్టపరంగా ఉందో లేదో చూడాలి.
SEBI / RBI రిజిస్ట్రేషన్
వారికి లైసెన్స్ నెంబర్ ఉందా? (ఉదాహరణకు: INA000012345). ఆ నెంబర్ని SEBI వెబ్సైట్లో సెర్చ్ చేయండి.
Pass:
వెబ్సైట్లో ఉన్న పేరు మరియు SEBI లిస్ట్‌లో ఉన్న పేరు ఒకటే ఉండాలి.
Fail:
"No record found" అని వస్తే అది ఫేక్.
గవర్నమెంట్ స్కీమ్ వెరిఫికేషన్
ఇది ప్రభుత్వ పథకం (PPF, SSY) అయితే, మీరు అధికారిక బ్యాంక్ లేదా పోస్ట్ ఆఫీస్ పోర్టల్ ద్వారానే అప్లై చేస్తున్నారా? ప్రైవేట్ వెబ్‌సైట్లలో ప్రభుత్వ పథకాలకు డబ్బు కట్టకండి.
పేమెంట్ గేట్వే ఆడిట్
డబ్బు ఎక్కడికి వెళ్తోంది? అది కచ్చితంగా కంపెనీ పేరు మీద ఉన్న 'Current Account' కి వెళ్ళాలి. పర్సనల్ UPI ID కి లేదా సేవింగ్స్ అకౌంట్కి ఎప్పుడూ ట్రాన్స్‌ఫర్ చేయకూడదు.
దశ 2: లాభాల లెక్కలు (Maths Check)
స్కామర్లు అబద్ధం చెప్పగలరు, కానీ గణితం అబద్ధం చెప్పదు.
రిస్క్-ఫ్రీ రేట్ పోలిక
ప్రస్తుతం బ్యాంకుల్లో 7% వడ్డీ ఉంది. ఎవరైనా మీకు "గ్యారంటీగా 12% ఇస్తాం" అంటే అది పచ్చి అబద్ధం. 12% రావాలంటే అక్కడ కచ్చితంగా రిస్క్ ఉంటుంది.
కాలిక్యులేటర్ టెస్ట్
ఏజెంట్ చెప్పే మాటలు నమ్మకండి. మీరే స్వయంగా కాలిక్యులేటర్‌లో కొట్టి చూడండి.
నిజం చెప్పే యంత్రాలు
ఏజెంట్ ఒకటి చెప్తాడు, ఈ కాలిక్యులేటర్లు నిజం చెప్తాయి. వీటిని వాడండి.
దశ 3: ప్రొడక్ట్ స్పెసిఫిక్ చెక్స్
మ్యూచువల్ ఫండ్స్: Direct vs Regular
మీరు "Regular" ప్లాన్ తీసుకుంటున్నారా? వద్దు. "Direct" ప్లాన్ తీసుకోండి. దీనివల్ల ఏజెంట్ కమిషన్ మిగులుతుంది, మీకు 1% ఎక్కువ లాభం వస్తుంది.
ఇన్సూరెన్స్: పెట్టుబడి కాదు!
మీరు తీసుకున్నది ULIP లేదా ఎండోమెంట్ పాలసీనా? గుర్తుంచుకోండి: ఇన్సూరెన్స్ అనేది రక్షణ కోసం, పెట్టుబడి కోసం కాదు. ఇందులో వచ్చే లాభం కేవలం 4-5% మాత్రమే.
రియల్ ఎస్టేట్: RERA ఐడి
ఆ ప్రాజెక్ట్‌కి RERA రిజిస్ట్రేషన్ ఉందా? లేకపోతే ఒక్క రూపాయి కూడా కట్టకండి.
దశ 4: ప్రమాద ఘంటికలు (Red Flags)
- అత్యవసరం (Urgency): "ఈ ఆఫర్ ఈ రాత్రికే ముగుస్తుంది!" అని ఎవరైనా అంటే అది పక్కా స్కామ్. నిజమైన పెట్టుబడి అవకాశాలు ఎప్పుడూ ఉంటాయి.
- అర్థం కాని భాష: వాళ్ళు డబ్బు ఎలా సంపాదిస్తారో మీకు ఒక్క ముక్కలో చెప్పలేకపోతే, అక్కడ ఏదో మోసం ఉంది.
- పిరమిడ్ స్కీమ్: "మీరు ఇద్దరిని చేర్పించండి, మీకు డబ్బు వస్తుంది" అంటే అది పెట్టుబడి కాదు, అది ఒక గొలుసుకట్టు మోసం.
ముగింపు: "NO" చెప్పడం నేర్చుకోండి
పెట్టుబడిలో అతిపెద్ద ఆయుధం "NO" చెప్పడం. పైన చెప్పిన చెక్‌లిస్ట్‌లో ఒక్క పాయింట్ ఫెయిల్ అయినా, మొహమాటం లేకుండా "వద్దు" అని చెప్పండి. రిస్క్ ఉన్న స్కీమ్‌లో డబ్బు పోగొట్టుకోవడం కంటే, బ్యాంకులో FD వేసుకోవడం వెయ్యి రెట్లు నయం.