రెండు కుటుంబాల కథ (A Tale of Two Families)
శర్మ గారి కుటుంబం (విషాదం): శర్మ గారు హఠాత్తుగా మరణించారు. ఆయనకు ₹1 కోటి టర్మ్ ఇన్సూరెన్స్ ఉంది, కానీ ఆ విషయం భార్యకు తెలియదు. ఇంటి లోన్ కట్టలేక ఆమె ఇబ్బంది పడింది. 3 ఏళ్ల తర్వాత ఆ పేపర్లు దొరికేసరికి క్లెయిమ్ చేయడం నరకమైంది.
వర్మ గారి కుటుంబం (రక్షణ): వర్మ గారికి స్ట్రోక్ రాగానే, ఆయన కొడుకు వెంటనే ఇంట్లో ఉన్న "రెడ్ ఫోల్డర్" తెరిచాడు. అందులో హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ కార్డు, హాస్పిటల్ నంబర్, ఎమర్జెన్సీ ఫండ్ పాస్వర్డ్ ఉన్నాయి. గంటలోపే బిల్లు కట్టారు, చికిత్స మొదలైంది.
ఈ గైడ్ పెట్టుబడుల గురించి కాదు; ఇది యాక్సెస్ (Access) గురించి. మీ కుటుంబం ఎప్పుడూ నిస్సహాయ స్థితిలో ఉండకూడదంటే, ఈ రోజు మనం ఒక "మాస్టర్ సెక్యూరిటీ ఫైల్" తయారు చేద్దాం.
మీకు ఇది ఎందుకు అవసరం?
భారతదేశ బ్యాంకుల్లో క్లెయిమ్ చేయని డబ్బు (Unclaimed Deposits) ₹42,000 కోట్లకు పైగా ఉంది. ఆ డబ్బు ఉన్న విషయం ఆ కుటుంబాలకు తెలియకపోవడమే దీనికి కారణం.
- నామినీ లేకపోతే: బ్యాంకులో నామినీ పేరు లేకపోతే, ఆ డబ్బు తీసుకోవడానికి కుటుంబం కోర్టుల చుట్టూ ఏళ్ల తరబడి తిరగాలి.
- డిజిటల్ ఆస్తులు: మీ క్రిప్టోకరెన్సీ లేదా ఆన్లైన్ వాలెట్ పాస్వర్డ్ మీతో పాటే పోతే, ఆ డబ్బు ఎప్పటికీ తిరిగి రాదు.
- స్కామ్స్: కుటుంబం బాధలో ఉన్నప్పుడు, స్కామర్లు "ఏజెంట్లమంటూ" ఫోన్ చేసి డబ్బులు దండుకుంటారు. సరైన సమాచారం ఉంటే ఈ మోసాలు జరగవు.
దశ 1: భౌతిక ఫైల్ (The Red Folder)
ఒక ఎరుపు రంగు ఫైల్ కొనండి. దాన్ని బీరువాలో సురక్షితంగా ఉంచండి. అది ఎక్కడుందో మీ భార్యకు/తల్లిదండ్రులకు చెప్పండి.
ఈ ఫైల్ లో ఏముండాలి?
దశ 2: డిజిటల్ యాక్సెస్ (Digital Access)
ఈ రోజుల్లో మీ సంపద అంతా ఫోన్ లోనే ఉంది. మీ ఫోన్ లాక్ అయితే, మీ సంపద లాక్ అయినట్టే.
1. పాస్వర్డ్ మేనేజర్ (Emergency Access)
పాస్వర్డ్స్ ని పేపర్ మీద రాస్తే ప్రమాదం. దానికి బదులుగా Bitwarden లేదా 1Password వంటి యాప్స్ వాడండి. అందులో "Emergency Access" అనే ఆప్షన్ ఉంటుంది. దాని ద్వారా మీ భార్య/భర్త మీ అకౌంట్స్ ని యాక్సెస్ చేయడానికి పర్మిషన్ ఇవ్వొచ్చు.
2. గూగుల్ ఇన్యాక్టివ్ మేనేజర్ (Google Inactive Manager)
గూగుల్ లో ఒక అద్భుతమైన ఫీచర్ ఉంది. మీరు 3 నెలల పాటు మీ అకౌంట్ వాడకపోతే (ఏదైనా ప్రమాదం జరిగితే), మీ ఫోటోలు, మెయిల్స్ ఆటోమేటిక్ గా మీ కుటుంబానికి చేరేలా సెట్ చేసుకోవచ్చు. ఈ రోజే దీన్ని ఆన్ చేయండి.
3. ఫోన్ పిన్ (Phone PIN)
మీ కుటుంబానికి మీ బ్యాంక్ పాస్వర్డ్ తెలిసినా, వారికి వచ్చే OTP మీ ఫోన్ కి వస్తుంది. కాబట్టి మీ ఫోన్ అన్లాక్ పిన్ (PIN) మీ భాగస్వామికి చెప్పడం లేదా ఆ రెడ్ ఫోల్డర్ లో భద్రపరచడం చాలా ముఖ్యం.
దశ 3: నామినీ vs చట్టపరమైన వారసుడు (Legal Heir)
చాలా కుటుంబాల్లో గొడవలు రావడానికి ప్రధాన కారణం ఇదే. ఈ రెండింటికీ ఉన్న తేడా తెలియక పోవడం.
⚖️ ముఖ్యమైన తేడా
నామినీ (Nominee): కేవలం "కాపలాదారు". బ్యాంకు డబ్బును నామినీ చేతిలో పెడుతుంది. కానీ ఆ డబ్బు నామినీది కాదు. దాన్ని చట్టపరమైన వారసులకు అందజేయడం నామినీ బాధ్యత.
వారసుడు (Legal Heir): వీలునామా (Will) లో రాసిన వ్యక్తి. డబ్బుకు నిజమైన యజమాని ఇతనే.
సెక్యూరిటీ టిప్: గొడవలు రాకూడదంటే.. మీ నామినీ మరియు వారసుడు (Heir) ఒక్కరే అయ్యేలా చూసుకోండి.
దశ 4: కుటుంబానికి హెచ్చరికలు (Anti-Scam)
ఆ ఫోల్డర్ లో "హెచ్చరికలు (WARNINGS)" అనే పేజీ పెట్టండి. స్కామర్లు మీ మరణవార్త చూసి, మీ కుటుంబాన్ని మోసం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తారు.
మీ కుటుంబం కోసం రాయాల్సిన సూచనలు:
- "నా ఫోన్ కి వచ్చే OTP ని ఎవరికీ చెప్పవద్దు."
- "ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీలు క్లెయిమ్ ఇవ్వడానికి 'ముందుగా ఫీజు కట్టమని' అడగవు. ఎవరైనా డబ్బు అడిగితే అది మోసం."
- "ఏ అనుమానం వచ్చినా ఈ ఫోల్డర్ లో ఉన్న ఏజెంట్ నంబర్ కి మాత్రమే కాల్ చేయండి."
ముగింపు: ఇది ప్రేమకు నిదర్శనం
ఇలాంటి ఫైల్ తయారు చేయడం అంటే మరణం గురించి ఆలోచించడం కాదు; ఇది మీ కుటుంబం పట్ల మీకున్న ప్రేమకు, బాధ్యతకు నిదర్శనం.
ఈ రోజే పని మొదలుపెట్టండి: ఒక రెడ్ ఫోల్డర్ కొనండి. మొదటి పేజీలో మీ 3 బ్యాంక్ అకౌంట్ల వివరాలు రాయండి. చిన్నగా మొదలుపెట్టండి, కానీ ఈ రోజే మొదలుపెట్టండి.