Cost of Capital (WACC): వ్యాపారానికి "డబ్బు ఖర్చు" ఎంత?

మీరు ఒక కారుని అద్దెకు తీసుకుంటే, దానికి రోజువారీ అద్దె (Rent) కట్టాలి. ఇల్లు అద్దెకు తీసుకుంటే, నెలవారీ అద్దె కట్టాలి. కానీ, కంపెనీలు వ్యాపారం చేయడానికి వాడే డబ్బుకు కూడా "అద్దె" చెల్లించాలి అని మీకు తెలుసా?

ఈ "అద్దె" నే Cost of Capital (మూలధన వ్యయం) అంటారు. కార్పొరేట్ ప్రపంచంలో, కంపెనీ తన దగ్గర ఉన్న మొత్తం డబ్బుకు చెల్లించే సగటు అద్దెను WACC (Weighted Average Cost of Capital) అంటారు. ఈ కాన్సెప్ట్ అర్థమైతే, ఒక వ్యాపారం లాభాల్లో ఉందో లేక నష్టాల్లో కూరుకుపోతుందో ఇట్టే చెప్పేయొచ్చు.

బంగారు సూత్రం: డబ్బు ఎప్పుడూ ఉచితం కాదు. అది బ్యాంకు నుండి (Debt) వచ్చినా, లేదా షేర్ హోల్డర్ల నుండి (Equity) వచ్చినా.. దానికి ఒక ఖర్చు (Cost) ఉంటుంది.

1. వ్యాపారానికి డబ్బు ఎక్కడి నుండి వస్తుంది?

ఖర్చును లెక్కించే ముందు, అసలు ఆ డబ్బు ఎక్కడి నుండి వస్తుందో తెలియాలి. ఉదాహరణకు, మీరు "రుచి స్వీట్స్" అనే బేకరీ పెడుతున్నారు అనుకుందాం. మీకు ₹10 లక్షలు కావాలి. మీకు రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి:

• ఆప్షన్ A: అప్పు (Debt). మీరు బ్యాంకుకు వెళ్తారు. బ్యాంకు మీకు ₹10 లక్షలు ఇస్తుంది, కానీ దానికి ప్రతి సంవత్సరం 10% వడ్డీ అడుగుతుంది. ఈ 10% ని Cost of Debt అంటారు.
• ఆప్షన్ B: ఈక్విటీ (Equity/యజమాన్య హక్కు). మీ స్నేహితుడిని ₹10 లక్షలు అడుగుతారు. అతను వడ్డీ అడగడు. కానీ, బేకరీ లాభాల్లో 20% వాటా (Ownership) కావాలంటాడు. అతను ఆశించే ఈ లాభమే Cost of Equity .

చాలా కంపెనీలు ఈ రెండింటినీ (అప్పు మరియు ఈక్విటీ) కలిపి వాడుతాయి. ఈ రెండింటి సగటు ఖర్చే WACC.

2. ఈక్విటీ ఖర్చు (Equity) అప్పు (Debt) కంటే ఎందుకు ఎక్కువ?

చాలామందికి ఇక్కడ డౌట్ వస్తుంది. "నేను షేర్ హోల్డర్లకు వడ్డీ కట్టాల్సిన అవసరం లేదు కదా, మరి ఈక్విటీ ఫ్రీ కదా?" అని అనుకుంటారు. అస్సలు కాదు.

రిస్క్ (Risk) గురించి ఆలోచించండి.

• బ్యాంకు (Debt) తీసుకునే రిస్క్ తక్కువ: మీ బేకరీ నష్టాల్లో ఉంటే, బ్యాంకు మీ ఆస్తులు అమ్మయినా సరే డబ్బు వసూలు చేసుకుంటుంది. వారికి గ్యారెంటీ ఉంటుంది కాబట్టి, తక్కువ రేటు (ఉదా: 8-10%) ఛార్జ్ చేస్తారు.
• షేర్ హోల్డర్ (Equity) తీసుకునే రిస్క్ ఎక్కువ: బేకరీ మూతపడితే, అందరికీ డబ్బులు ఇచ్చాక.. చివరగా ఏమైనా మిగిలితేనే షేర్ హోల్డర్లకు వస్తుంది. అంటే మొత్తం పోయే అవకాశం ఉంది. ఇంత పెద్ద రిస్క్ తీసుకుంటున్నారు కాబట్టి, వారు ఎక్కువ రాబడి (ఉదా: 15-20%) ఆశిస్తారు.

ముగింపు: Cost of Equity ఎప్పుడూ Cost of Debt కంటే ఎక్కువే ఉంటుంది.

3. WACC ఫార్ములా (సింపుల్ గా)

WACC అంటే Weighted Average Cost of Capital . ఇది మీ స్కూల్ గ్రేడ్స్ లాంటిది. మ్యాథ్స్ కి 80 మార్కులు, తెలుగుకి 20 మార్కులు వెయిటేజ్ ఉంటే, మీ ఫైనల్ ర్యాంక్ మ్యాథ్స్ మీద ఆధారపడి ఉంటుంది కదా?

అలాగే, ఒక కంపెనీ 80% అప్పు (Debt) మరియు 20% ఈక్విటీ (Equity) తో నడుస్తుంటే, దాని WACC అప్పు వడ్డీ రేటుకు దగ్గరగా ఉంటుంది.

"టాక్స్ రేట్" (Tax Rate) ఎందుకు?

ఇది ప్రభుత్వం వ్యాపారాలకు ఇచ్చే బహుమతి! మీరు అప్పు మీద కట్టే వడ్డీని ఖర్చుగా చూపించి, పన్ను ఆదా చేసుకోవచ్చు. దీనినే Tax Shield అంటారు. అంటే అప్పు తీసుకోవడం వల్ల పన్ను ఆదా అవుతుంది, కాబట్టి అప్పు ఇంకా చౌకగా మారుతుంది.

4. రియల్ లైఫ్ ఉదాహరణ (Example)

మనం టెక్ ఇండియా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ అనే కంపెనీకి WACC లెక్కిద్దాం.

స్టెప్ 1: అప్పు అసలు ఖర్చు (Effective Cost of Debt)

వడ్డీ వల్ల టాక్స్ ఆదా అవుతుంది కాబట్టి, నిజమైన ఖర్చు తగ్గుతుంది.

10% × (1 - 0.30) = 7%

స్టెప్ 2: వెయిటేజ్ అప్లై చేయండి

• అప్పు భాగం: 40% వెయిట్ × 7% కాస్ట్ = 2.8%
• ఈక్విటీ భాగం: 60% వెయిట్ × 15% కాస్ట్ = 9.0%

స్టెప్ 3: రెండింటినీ కలపండి

దీని అర్థం ఏమిటి? టెక్ ఇండియా కంపెనీ వాడే ప్రతి రూపాయికి సగటున 11.8% ఖర్చు అవుతోంది. ఒకవేళ ఈ కంపెనీ కొత్త ప్రాజెక్ట్ (ఉదా: కొత్త యాప్ తయారీ) చేపడితే, ఆ ప్రాజెక్ట్ కచ్చితంగా 11.8% కంటే ఎక్కువ లాభాన్ని ఇవ్వాలి. కేవలం 10% లాభం ఇస్తే, కంపెనీ నష్టపోతున్నట్టే లెక్క.

5. WACC ని "Hurdle Rate" అని ఎందుకు అంటారు?

WACC ని ఒక హై-జంప్ బార్ లాగా ఊహించుకోండి. మేనేజర్ తెచ్చే ఏ ఐడియా అయినా సరే ఈ బార్ ని దాటాలి.

• రాబడి > WACC: విలువ పెరుగుతుంది (షేర్ ధర పెరుగుతుంది 🚀).
• రాబడి < WACC: విలువ తగ్గుతుంది (షేర్ ధర పడిపోతుంది 📉).
• రాబడి = WACC: లాభం లేదు, నష్టం లేదు.

అందుకే కంపెనీలు లాభం వచ్చే ప్రతి పనినీ చేయవు. ఒక పనిలో 5% లాభం వస్తుందనుకోండి, కానీ ఆ డబ్బు తేవడానికే కంపెనీకి 11.8% (WACC) ఖర్చవుతుంటే, ఆ పని చేయడం వృధా.