🚨 బయటపడటానికి ఒకే మార్గం (Golden Rule)
డబ్బు కట్టడం ఆపండి. ఒక్క రూపాయి కూడా కట్టొద్దు.
"డబ్బు కడితే లోన్ క్లోజ్ చేస్తాం" అని వాళ్ళు అబద్ధం చెబుతారు. వారు చేయరు. రేపు మళ్ళీ డబ్బు అడుగుతారు. వారిని బ్లాక్ చేసి, డబ్బు ఆపేయడం మాత్రమే దీనికి పరిష్కారం.
1. స్కామ్ ఎలా మొదలవుతుంది? (The Hook)
ఫేస్బుక్ లేదా యూట్యూబ్ లో మీకు ఒక యాడ్ కనిపిస్తుంది: "కేవలం ఆధార్/పాన్ ఉంటే చాలు, 5 నిమిషాల్లో ₹50,000 లోన్." డబ్బు అవసరం ఉన్న మీరు యాప్ డౌన్లోడ్ చేస్తారు. అది ఓపెన్ చేయగానే, Contacts, Gallery, SMS పర్మిషన్లు అడుగుతుంది. మీరు "Allow" నొక్కగానే, మీ ఫోన్ లోని కాంటాక్ట్ నంబర్లు, మీ ఫోటోలు మొత్తం వారి సర్వర్ కు వెళ్ళిపోతాయి. దీన్నే "డేటా చోరీ" (Data Heist) అంటారు.
2. "7-రోజుల" ఉచ్చు (The Trap)
నిజమైన లోన్ అయితే నెలల తరబడి సమయం ఇస్తారు. కానీ ఈ ఫేక్ యాప్స్ "7 రోజులు" మాత్రమే గడువు ఇస్తాయి.
- డిపాజిట్: మీరు ₹5,000 లోన్ అడిగితే, వారు కేవలం ₹3,000 మాత్రమే వేస్తారు (మిగతా ₹2,000 "ప్రాసెసింగ్ ఫీజు" అని కట్ చేస్తారు).
- వడ్డీ: 6వ రోజు నుండే కాల్స్ మొదలుపెట్టి, ₹5,000 (లేదా అంతకంటే ఎక్కువ) కట్టమని డిమాండ్ చేస్తారు.
- అసలు వడ్డీ ఎంత?: ₹3,000 అప్పుకి, 7 రోజుల్లో ₹2,000 వడ్డీ కడుతున్నారు. అంటే సంవత్సరానికి 3,500% వడ్డీ!
3. బ్లాక్మెయిల్ మరియు వేధింపులు
మీరు ఒక్క గంట ఆలస్యం చేసినా, నరకం మొదలవుతుంది. వారు మూడు రకాలుగా దాడి చేస్తారు:
బూతులతో దాడి
ఇంటర్నెట్ నంబర్ల (+92, +62) నుండి కాల్ చేసి, మీతో అసభ్యంగా మాట్లాడతారు. మీ కుటుంబాన్ని తిడతారు.
కాంటాక్ట్ లిస్ట్ షేమింగ్
మీ తల్లిదండ్రులు, బాస్, స్నేహితులతో ఒక వాట్సాప్ గ్రూప్ క్రియేట్ చేసి, "ఈ వ్యక్తి దొంగ, రేపిస్ట్, డబ్బు ఎగ్గొట్టాడు" అని మెసేజ్లు పెడతారు.
అశ్లీల ఫోటోలు (Morphed Photos)
మీ సెల్ఫీని తీసుకుని, ఒక నగ్న ఫోటోకి అతికించి (Morphing) మీకు పంపుతారు. "10 నిమిషాల్లో డబ్బు కట్టకపోతే, ఇది నీ కాంటాక్ట్స్ అందరికీ పంపుతాం" అని బెదిరిస్తారు.
FinKinetic Pro Tip: "RBI లిస్ట్" చెక్ చేయండి
ఏదైనా యాప్ డౌన్లోడ్ చేసే ముందు, RBI Sachet Portal లో లేదా రిజిస్టర్డ్ NBFC ల జాబితాలో ఆ కంపెనీ పేరు ఉందో లేదో చూడండి. RBI లిస్ట్ లో లేకపోతే అది చట్టవిరుద్ధం. గూగుల్ ప్లే స్టోర్ లో ఉన్నంత మాత్రాన అది మంచి యాప్ అని నమ్మకండి.
4. తక్షణమే తీసుకోవాల్సిన చర్యలు (Action Plan)
ఆత్మహత్య ఆలోచనలు వద్దు. నగలు తాకట్టు పెట్టొద్దు. మీరు నేరస్తులు కాదు, బాధితులు. ధైర్యంగా పోరాడండి.
🚨 ఎమర్జెన్సీ ప్రోటోకాల్
యాప్ డిలీట్ చేయండి
వెంటనే యాప్ అన్ఇన్స్టాల్ చేయండి. గూగుల్ సెట్టింగ్స్ లో "Connected Apps" కి వెళ్లి యాక్సెస్ తొలగించండి. దీనివల్ల వారు కొత్త డేటా దొంగిలించలేరు.
ఫోన్ స్విచ్ ఆఫ్ / సిమ్ మార్చండి
కొన్ని రోజులు ఆ నంబర్ వాడకండి. లేదా Truecaller లో "Block Unknown Calls" ఆన్ చేయండి. వారితో అస్సలు మాట్లాడవద్దు.
మీ వాళ్ళకి చెప్పండి
వాట్సాప్ స్టేటస్ పెట్టండి: "నా ఫోన్ హ్యాక్ అయ్యింది. నా పేరుతో ఎవరైనా డబ్బు అడిగినా, ఫోటోలు పంపినా నమ్మకండి. అది స్కామ్." ఇలా చేస్తే వారి బ్లాక్మెయిల్ పనిచేయదు.
1930 కి కంప్లైంట్ ఇవ్వండి
cybercrime.gov.in లో ఫిర్యాదు చేయండి. వారు పంపిన బెదిరింపు మెసేజ్ స్క్రీన్ షాట్స్ అప్లోడ్ చేయండి.
5. తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
వాళ్ళు మా ఇంటికి వస్తారా? ▼
99% రారు. ఈ యాప్స్ నడిపేవాళ్ళు వేరే రాష్ట్రాల్లో లేదా వేరే దేశాల్లో ఉంటారు. వారికి ఫిజికల్ ఏజెంట్లు ఉండరు. వారు కేవలం ఫోన్ ద్వారా భయపెట్టడమే చేస్తారు.
నేను డబ్బు కట్టకపోతే నా సిబిల్ (CIBIL) స్కోర్ తగ్గుతుందా? ▼
చాలా వరకు ఫేక్ యాప్స్ కి సిబిల్ తో సంబంధం ఉండదు ఎందుకంటే అవి చట్టవిరుద్ధం. ఒకవేళ సిబిల్ తగ్గినా పర్లేదు, మీ ప్రాణం, పరువు ముఖ్యం. తర్వాత దాన్ని సరిచేసుకోవచ్చు.
నేను డబ్బు కట్టాను, అయినా మళ్ళీ అడుగుతున్నారు. ఎందుకు? ▼
ఎందుకంటే "ఇతను భయపడ్డాడు, డబ్బు ఇస్తున్నాడు" అని వారికి అర్థమైంది. మీరు ఆపేంత వరకు వారు మిమ్మల్ని పీడిస్తూనే ఉంటారు. అందుకే, డబ్బు కట్టడం వెంటనే ఆపేయాలి.