రాహుల్ కి పట్టిన కష్టం
రాహుల్, ఒక ప్రైవేట్ ఉద్యోగి. మెడికల్ ఎమర్జెన్సీ కోసం ₹5,000 అవసరమై ప్లే స్టోర్ లో "Instant Loan" అని వెతికాడు. "QuickCash" అనే యాప్ డౌన్లోడ్ చేసాడు. ఆ యాప్ ఫోన్ కాంటాక్ట్స్ మరియు గ్యాలరీ పర్మిషన్ అడిగితే, కంగారులో Allow కొట్టాడు.
యాప్ వాళ్ళు ₹3,000 ఇచ్చి, 7 రోజుల్లో ₹6,000 కట్టమన్నారు. 6వ రోజే వేధింపులు మొదలయ్యాయి. అతని గ్యాలరీలోని ఫోటోలను అసభ్యంగా మార్ఫింగ్ చేసి, అతని ఆఫీస్ వాట్సాప్ గ్రూపుల్లో పెట్టారు. రాహుల్ పరువు మొత్తం గంగలో కలిసింది.
రాహుల్ బాధితుడయ్యాడు. కానీ కేవలం 5 నిమిషాలు కేటాయించి ఆ యాప్ గురించి చెక్ చేసి ఉంటే, అతను ఈ నరకం నుండి తప్పించుకునేవాడు.
ఈ రోజుల్లో డిజిటల్ లెండింగ్ చాలా పెరిగింది. మంచి యాప్స్ ఎంత సహాయపడతాయో, నకిలీ యాప్స్ అంత ప్రమాదకరం. 2026 లో ఆర్థిక భద్రత అంటే.. RBI లిస్ట్ లో లేని యాప్ ని శత్రువుగా చూడటమే.
నకిలీ యాప్స్ ఎందుకు ప్రమాదకరం? (The Threat)
మిమ్మల్ని మీరు రక్షించుకోవాలంటే, శత్రువు ఎలా పనిచేస్తాడో తెలియాలి. నకిలీ లోన్ యాప్స్ బ్యాంకులు కావు; అవి డేటా దొంగలు.
- డేటా బందీ (Data Hostage): వారికి మీ సిబిల్ స్కోర్ అనవసరం. మీ పరువే వారి పెట్టుబడి. మీ ఫోన్ బుక్ లోని నంబర్లకు ఫోన్ చేసి మీ గురించి అసభ్యంగా మాట్లాడతారు.
- 7 రోజుల ఉచ్చు: చట్టబద్ధమైన లోన్లకు నెలవారీ EMI ఉంటుంది. కానీ ఈ ఫేక్ యాప్స్ 7 రోజుల్లోనే రెట్టింపు డబ్బు అడుగుతాయి.
- ముగింపు లేని కథ: మీరు డబ్బు కట్టినా, లోన్ క్లోజ్ చేయరు. బలవంతంగా మళ్ళీ మీ అకౌంట్ లో డబ్బు వేసి, మళ్ళీ వడ్డీ అడుగుతారు.
అసలు లోన్ ఎవరు ఇస్తారు? (NBFC vs LSP)
మీరు యాప్ ని చెక్ చేసే ముందు, RBI నిబంధనల ప్రకారం ఒక చిన్న లాజిక్ అర్థం చేసుకోవాలి.
మీరు ప్లే స్టోర్ లో చూసే యాప్ (ఉదా: Navi, KreditBee, లేదా ఇతర యాప్స్) కేవలం ఒక టెక్నాలజీ ప్లాట్ఫారమ్. దీన్ని RBI భాషలో Lending Service Provider (LSP) అంటారు.
కానీ వెనుక ఉండి అసలు డబ్బును ఇచ్చేది మాత్రం ఒక రిజిస్టర్డ్ NBFC (నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కంపెనీ) లేదా బ్యాంక్ అయి ఉండాలి.
🔑 ముఖ్యమైన విషయం
చాలా యాప్స్ నేరుగా RBI దగ్గర రిజిస్టర్ కావు. ఆ యాప్ వెనుక ఉన్న NBFC ఎవరో మీరు కనుక్కోవాలి. ఆ NBFC కి RBI లైసెన్స్ ఉందా లేదా అని చెక్ చేయాలి. ఒకవేళ యాప్ తమ NBFC పార్టనర్ పేరు చెప్పకపోతే, అది 100% స్కామ్ యాప్.
4-దశల వెరిఫికేషన్ పద్ధతి (Verification Protocol)
యాప్ డిస్క్రిప్షన్ లో "RBI Registered" అని రాసి ఉంటే నమ్మకండి. స్కామర్లు కూడా అలాగే రాస్తారు. మీరే స్వయంగా ఇలా చెక్ చేయాలి:
దశ 1: NBFC పార్టనర్ ఎవరు?
మొదట ఆ యాప్ కి డబ్బు ఎవరు ఇస్తున్నారో తెలుసుకోవాలి.
- గూగుల్ ప్లే స్టోర్ లేదా యాప్ స్టోర్ ఓపెన్ చేయండి.
- యాప్ పేజీలో "About this app" పైన క్లిక్ చేయండి.
- కిందకు స్క్రోల్ చేయండి. చట్టబద్ధమైన యాప్స్ కచ్చితంగా ఇలా రాసి ఉంటాయి: "Our RBI-registered NBFC partner is: [NBFC పేరు]."
- ఆ NBFC పేరును నోట్ చేసుకోండి.
దశ 2: RBI వెబ్సైట్ లో చెకింగ్
ఇప్పుడు ఆ NBFC పేరు నిజమైనదా కాదా అని RBI లిస్ట్ లో చూడాలి.
డేటాబేస్ చెక్ చేయడం ఎలా?
దశ 3: Key Fact Statement (KFS)
ఒకవేళ NBFC పేరు లిస్ట్ లో ఉన్నా, యాప్ లోపల కూడా మోసం జరగవచ్చు. అందుకే లోన్ తీసుకునే ముందు KFS (Key Fact Statement) అడగాలి.
RBI నిబంధనల ప్రకారం, లోన్ ఇచ్చే ముందు ఒక పేజీలో ఈ వివరాలు క్లియర్ గా చూపించాలి:
- మీ చేతికి వచ్చే అసలు డబ్బు (Loan Amount).
- మొత్తం వడ్డీ మరియు ఛార్జీలు (APR - Annual Percentage Rate).
- ప్రాసెసింగ్ ఫీజులు.
- ఫిర్యాదు చేయడానికి అధికారి పేరు (Grievance Officer).
రెడ్ ఫ్లాగ్: ఈ వివరాలు చూపించకుండా కేవలం "Accept" బటన్ చూపించే యాప్స్ ని నమ్మవద్దు.
దశ 4: సాచేత్ (Sachet) పోర్టల్
మీకు ఇంకా అనుమానం ఉంటే, RBI వారి Sachet Portal (sachet.rbi.org.in) లో ఆ కంపెనీ పేరు సెర్చ్ చేయండి. రిజిస్టర్డ్ కంపెనీల వివరాలు అక్కడ ఉంటాయి.
ప్రమాద సూచికలు (Red Flags)
మీరు RBI లిస్ట్ చూడకముందే, ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆ యాప్ ని ఇన్స్టాల్ చేయకండి:
టెక్నికల్ రెడ్ ఫ్లాగ్స్
- పర్మిషన్లు: యాప్ మీ కెమెరా, గ్యాలరీ, మరియు కాంటాక్ట్స్ పర్మిషన్ అడుగుతోందా? నిజమైన లోన్ యాప్స్ కి గ్యాలరీ యాక్సెస్ అవసరం లేదు.
- APK ఫైల్స్: వాట్సాప్ లో లింక్ పంపి యాప్ డౌన్లోడ్ చేసుకోమంటున్నారా? అది కచ్చితంగా వైరస్ లేదా స్కామ్.
బిజినెస్ రెడ్ ఫ్లాగ్స్
- ఈమెయిల్: సపోర్ట్ ఈమెయిల్ `quickloan@gmail.com` లాగా ఉందా? అధికారిక కంపెనీలకు సొంత డొమైన్ (support@kreditbee.in) ఉంటుంది.
- కస్టమర్ కేర్: ఫోన్ నంబర్ లేదా ఆఫీస్ అడ్రస్ లేకపోతే నమ్మకండి.
నేను ఇప్పటికే ట్రాప్ లో ఉన్నాను. ఇప్పుడేం చేయాలి?
ఒకవేళ మీరు ఇప్పటికే నకిలీ యాప్ నుండి లోన్ తీసుకుని, వేధింపులు ఎదుర్కొంటుంటే.. భయపడకండి. ఆత్మహత్య వంటి ఆలోచనలు అస్సలు వద్దు. వాళ్ళు నేరస్తులు, మీరు బాధితులు.
ఎమర్జెన్సీ యాక్షన్ ప్లాన్
- డబ్బు కట్టకండి: భయపడి డబ్బు కడితే, వాళ్ళు మిమ్మల్ని ఇంకా ఎక్కువ వేధిస్తారు. "వీడు భయపడుతున్నాడు" అని టార్గెట్ చేస్తారు.
- యాప్ డిలీట్ చేయండి: వెంటనే యాప్ ని అన్-ఇన్స్టాల్ చేయండి. మీ గూగుల్ అకౌంట్ సెట్టింగ్స్ లోకి వెళ్లి ఆ యాప్ పర్మిషన్స్ తీసేయండి.
- వాట్సాప్ స్టేటస్: స్కామర్లు మీ ఫోటోలను మీ ఫ్రెండ్స్ కి పంపుతామని బెదిరిస్తారు. మీరు ముందుగానే ఒక స్టేటస్ పెట్టండి: "నా ఫోన్ హ్యాక్ అయ్యింది. నా పేరుతో అసభ్యకరమైన మెసేజ్ లు వస్తే నమ్మకండి, రిప్లై ఇవ్వకండి." దీనివల్ల వారి బెదిరింపులకు విలువ ఉండదు.
- సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్ట్: వెంటనే 1930 కి కాల్ చేయండి లేదా cybercrime.gov.in లో ఫిర్యాదు చేయండి. స్క్రీన్ షాట్స్ ని సాక్ష్యంగా పెట్టండి.
ముగింపు: నమ్మకం సంపాదించుకోవాలి, డౌన్లోడ్ చేసుకోకూడదు
బయట ఎవరైనా అపరిచితుడు డబ్బు ఇస్తానంటే మీ ఫోన్ అన్-లాక్ చేసి ఇస్తారా? ఇవ్వరు కదా. మరి ఇంటర్నెట్ లో ఎందుకు ఇస్తున్నారు? లోన్ యాప్ లోగో బాగుందని నమ్మకండి.
కేవలం 5 నిమిషాలు వెచ్చించి RBI లిస్ట్ చెక్ చేయడం వల్ల, మీ డబ్బు మరియు మీ పరువు సురక్షితంగా ఉంటాయి.