Common-Size & Trend Analysis: చిన్న కంపెనీని పెద్ద దానితో ఎలా పోల్చాలి?

మీరు ఒక చిన్న బర్త్‌డే కప్‌కేక్‌ని, ఒక పెద్ద పెళ్లి కేక్‌తో పోల్చాలనుకుంటున్నారు అనుకోండి.

• పెళ్లి కేక్‌లో 10 కిలోల పంచదార ఉంది.
• కప్‌కేక్‌లో 10 గ్రాముల పంచదార ఉంది.

అంతమాత్రాన పెళ్లి కేక్ ఎక్కువ తియ్యగా ఉంటుందని అర్థమా? కాదు కదా. వాటి రుచిని సమానంగా పోల్చాలంటే, ప్రతి కేక్‌లో పంచదార ఎంత శాతం (Percentage) ఉందో తెలియాలి.

ఫైనాన్స్‌లో దీనినే Common-Size Analysis అంటారు. ఇది ఒక చిన్న స్టార్టప్‌ని, రిలయన్స్ వంటి భారీ కంపెనీతో పోల్చడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. క్లిష్టమైన నంబర్లను సింపుల్ శాతాలుగా మార్చి, అందరినీ ఒకే వేదికపైకి తెస్తుంది.

బంగారు సూత్రం: సంఖ్యలు (Absolute Numbers) నిజం దాచవచ్చు. కానీ శాతాలు (Percentages) నిజాన్ని బట్టబయలు చేస్తాయి.

1. కామన్-సైజ్ అనాలిసిస్ (నిలువు విశ్లేషణ)

ఈ పద్ధతి ఫైనాన్షియల్ స్టేట్‌మెంట్‌లోని ప్రతి ఐటెమ్‌ను, ఒక "బేస్ నంబర్" (Base Figure) లో శాతంగా మారుస్తుంది.

A. ఇన్ కమ్ స్టేట్‌మెంట్‌లో

బేస్ నంబర్ = మొత్తం రాబడి (Revenue/Sales).
ప్రతి ఖర్చును రాబడిలో శాతంగా చూపిస్తారు.

ఇది ఎందుకు ముఖ్యం?
ఒకవేళ కంపెనీ B కి ₹10,00,000 రాబడి ఉన్నప్పటికీ, దాని స్థూల లాభం శాతం 30% మాత్రమే ఉంటే... కంపెనీ A చిన్నదైనప్పటికీ, అది సమర్థవంతంగా పనిచేస్తోందని అర్థం.

B. బ్యాలెన్స్ షీట్‌లో

బేస్ నంబర్ = మొత్తం ఆస్తులు (Total Assets).
ప్రతి ఆస్తి మరియు అప్పును, మొత్తం ఆస్తులలో శాతంగా చూపిస్తారు.

• "మొత్తం ఆస్తుల్లో 10% నగదు ఉంది." (మంచి లిక్విడిటీ).
• "మొత్తం ఆస్తుల్లో 80% అప్పు ఉంది." (భారీ రిస్క్!).

---

2. ట్రెండ్ అనాలిసిస్ (క్షితిజ సమాంతర విశ్లేషణ)

కామన్-సైజ్ అనాలిసిస్ ఒక సంవత్సరానికి (నిలువుగా) చూస్తే, ట్రెండ్ అనాలిసిస్ కాలానుగుణంగా (అడ్డంగా) చూస్తుంది. ఇది ఒక పిల్లవాడు ఏటా ఎలా పెరుగుతున్నాడో గమనించడం లాంటిది.

ఇది మీకు దిశను చూపుతుంది: "కంపెనీ మెరుగుపడుతోందా లేక దిగజారుతోందా?"

ఉదాహరణ: ప్రమాద ఘంటికలు (Warning Sign)

• సంవత్సరం 1: సేల్స్ = ₹100, లాభం = ₹10.
• సంవత్సరం 2: సేల్స్ = ₹150 (50% పెరిగింది), లాభం = ₹12 (కేవలం 20% పెరిగింది).

విశ్లేషణ: ఆగండి! సేల్స్ 50% పెరిగాయి, కానీ లాభం మాత్రం 20% మాత్రమే పెరిగింది. ఎందుకు? అంటే సేల్స్ కంటే ఖర్చులు వేగంగా పెరుగుతున్నాయి. ట్రెండ్ అనాలిసిస్ ఈ లోపాన్ని వెంటనే బయటపెడుతుంది.

---

3. రెండింటినీ కలిపి ఎలా వాడాలి?

ఉత్తమ అనలిస్టులు డిటెక్టివ్‌ల లాగా ఈ రెండింటినీ వాడతారు.

1. స్టెప్ 1 (Trend): గత 5 ఏళ్లు చూడండి. రాబడి పెరుగుతోందా? ఆస్తుల కంటే అప్పు వేగంగా పెరుగుతోందా?
2. స్టెప్ 2 (Common-Size): మార్జిన్లను పోల్చండి. నికర లాభం 15% నుండి 10% కి పడిపోయిందా? అవునైతే, ఎందుకు? మార్కెటింగ్ ఖర్చులు పెరిగాయా?
3. స్టెప్ 3 (పోటీదారులతో పోలిక): మీ కంపెనీ శాతాలను పోటీదారుడితో పోల్చండి. మీ కంపెనీ మార్కెటింగ్‌కి 20% ఖర్చు చేస్తుంటే, పోటీదారుడు కేవలం 10% ఖర్చు చేస్తుంటే, ఎందుకు అని ప్రశ్నించండి.

4. సారాంశం

• కామన్-సైజ్ (నిలువు): శాతాలను ఉపయోగించి వేర్వేరు సైజుల కంపెనీలను పోల్చడానికి సహాయపడుతుంది.
• ట్రెండ్ (క్షితిజ సమాంతర): కాలక్రమేణా కంపెనీ వృద్ధిని లేదా పతనాన్ని చూడటానికి సహాయపడుతుంది.
• కలిపి వాడితే: నంబర్ల వెనుక దాగి ఉన్న అసలైన కథ తెలుస్తుంది.