వాల్యుయేషన్ పద్ధతులు: ఒక స్టాక్ నిజమైన విలువ ఎంత?
వారెన్ బఫెట్ ఒక మాట చెప్పారు: "ధర (Price) అంటే మీరు చెల్లించేది. విలువ (Value) అంటే మీకు దక్కేది."
మీరు రోజుకు ఒక బంగారు గుడ్డు పెట్టే మాయా బాతు (Golden Goose) ను కొనాలనుకుంటున్నారు అనుకోండి.
- అమ్మేవాడు A ₹10 కోట్లు అడుగుతున్నాడు.
- అమ్మేవాడు B ₹1 కోటి అడుగుతున్నాడు.
"బాతు" ఒకటే. కానీ "ధర" వేరు. బంగారం ధర ఎంత? ఆ బాతు ఎంత కాలం బతుకుతుంది? అనే విషయాలను బట్టి ఆ బాతు అసలు విలువను లెక్కించడమే వాల్యుయేషన్ (Valuation) .
బంగారు సూత్రం: కేవలం ధర తక్కువగా (₹10) ఉందని స్టాక్ కొనకండి. దాని విలువ (Value) , ధర కంటే ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడే కొనండి.
1. రెండు రకాల వాల్యుయేషన్ పద్ధతులు
ఒక కంపెనీ యొక్క "అంతర్గత విలువ" (Intrinsic Value) ను ఎలా కనుగొనాలి? దీనికి రెండు ప్రధాన పద్ధతులు ఉన్నాయి:
- సాపేక్ష మదింపు (Relative Valuation): కంపెనీని దాని పొరుగువారితో (Competitors) పోల్చడం. "పక్కన ఉన్న ఇల్లు ₹50 లక్షలకు అమ్ముడైంది కాబట్టి, ఈ ఇల్లు కూడా ₹50 లక్షలు ఉంటుంది."
- సంపూర్ణ మదింపు (Absolute Valuation - DCF): ఆ కంపెనీ ఎంత నగదును సృష్టిస్తుందో దాని ఆధారంగా విలువ కట్టడం. "ఈ ఇల్లు ఏడాదికి ₹2 లక్షల అద్దె ఇస్తుంది, 25 ఏళ్ల పాటు ఇస్తుంది. కాబట్టి దీని విలువ ₹50 లక్షలు."
2. రిలేటివ్ వాల్యుయేషన్: త్వరిత చెకప్
ఇది అత్యంత సాధారణ పద్ధతి. కంపెనీలను పోల్చడానికి మనం రేషియోలను ఉపయోగిస్తాం.
A. P/E రేషియో (Price-to-Earnings)
₹1 లాభం కోసం మీరు ఎంత ధర చెల్లిస్తున్నారు?
- కంపెనీ A: ధర ₹100, లాభం ₹10. P/E = 10.
- కంపెనీ B: ధర ₹100, లాభం ₹5. P/E = 20.
తీర్పు: కంపెనీ A "చౌక" ఎందుకంటే అదే లాభానికి మీరు తక్కువ ధర చెల్లిస్తున్నారు.
B. P/B రేషియో (Price-to-Book)
ఇది బ్యాంకులు మరియు ఆస్తులు ఎక్కువగా ఉన్న కంపెనీలకు ఉపయోగపడుతుంది. ధరను కంపెనీ "Net Worth" తో పోలుస్తుంది. P/B < 1 ఉంటే స్టాక్ చౌకగా ఉన్నట్లు అర్థం.
3. అబ్సల్యూట్ వాల్యుయేషన్: డిస్కౌంటెడ్ క్యాష్ ఫ్లో (DCF)
ఇది "మనీ మెషీన్" పద్ధతి. ఇది ఒక ప్రశ్నకు సమాధానం ఇస్తుంది: "నేను ఈ కంపెనీని ఈ రోజే కొంటే, ఇది భవిష్యత్తులో నాకు ఎంత డబ్బు ఇస్తుంది?"
"డిస్కౌంటింగ్" అంటే?
మీకు ఈ రోజు ₹100 కావాలా? లేక 5 ఏళ్ల తర్వాత ₹100 కావాలా? ఈ రోజే కావాలి కదా? ఎందుకంటే రేపటి డబ్బు కంటే నేటి డబ్బు విలువే ఎక్కువ (ద్రవ్యోల్బణం వల్ల).
DCF పద్ధతిలో, భవిష్యత్తులో వచ్చే లాభాలన్నింటినీ లెక్కించి, వాటి విలువను
ఈ రోజుకు
తగ్గిస్తారు (Discount).
ఫార్ములా (సరళంగా):
అంతర్గత విలువ = మొత్తం భవిష్యత్తు నగదు ప్రవాహం / డిస్కౌంట్ రేటు
ఒకవేళ DCF ప్రకారం విలువ ₹150 వచ్చి, మార్కెట్లో స్టాక్ ధర ₹100 ఉంటే, ఆ స్టాక్ Undervalued . వెంటనే కొనండి!
4. మార్జిన్ ఆఫ్ సేఫ్టీ (Margin of Safety)
బెంజమిన్ గ్రాహమ్ (వారెన్ బఫెట్ గురువు) ఈ కాన్సెప్ట్ను ఇచ్చారు.
కాలిక్యులేటర్లు తప్పు చేయవచ్చు. భవిష్యత్తుపై మీ అంచనాలు తప్పవచ్చు. అందుకే మీకు ఒక బఫర్ (Buffer) కావాలి.
- లెక్కించిన విలువ: ₹100.
- మార్జిన్ ఆఫ్ సేఫ్టీ: 30%.
- కొనుగోలు ధర: ₹70.
మీరు ₹70 దగ్గర కొంటే, మీ అంచనా కొంచెం తప్పినా సరే, మీరు నష్టపోరు. ఇదే సురక్షితమైన పెట్టుబడి రహస్యం.
5. చెక్లిస్ట్ (Summary)
1.
కేవలం ధరను చూడకండి.
విలువను (Valuation) చూడండి.
2.
P/E ని పోల్చండి.
పోటీదారులతో పోల్చి చౌకగా ఉందో లేదో చూడండి.
3.
DCF లాజిక్ అర్థం చేసుకోండి.
భవిష్యత్తు డబ్బుకు ఈ రోజు విలువ ఎంత?
4.
ఎప్పుడూ మార్జిన్ ఆఫ్ సేఫ్టీ పాటించండి.
పూర్తి ధర చెల్లించకండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ధర (Price) మరియు విలువ (Value) మధ్య తేడా ఏమిటి?
ధర (Price) అనేది మీరు స్టాక్ కొనడానికి చెల్లించే మొత్తం. విలువ (Intrinsic Value) అనేది ఆ కంపెనీ ఆస్తులు మరియు భవిష్యత్తు లాభాల ఆధారంగా దానికి ఉండే నిజమైన విలువ. ధర < విలువ అయితే, అది మంచి కొనుగోలు.
రిలేటివ్ వాల్యుయేషన్ (Relative Valuation) అంటే ఏమిటి?
ఇది ఒక కంపెనీని దాని పోటీదారులతో పోల్చే పద్ధతి. P/E (Price-to-Earnings) వంటి రేషియోలను ఇక్కడ వాడతారు. ఉదాహరణకు, కంపెనీ A యొక్క P/E 10 మరియు కంపెనీ B యొక్క P/E 20 ఉంటే, కంపెనీ A చౌకగా ఉన్నట్లు లెక్క.
DCF (Discounted Cash Flow) అంటే ఏమిటి?
ఇది ఒక కంపెనీ భవిష్యత్తులో సంపాదించే మొత్తం నగదును అంచనా వేసి, దానిని 'ఈ రోజు విలువకు' (Present Value) మార్చే పద్ధతి. ఇది స్టాక్ యొక్క అసలైన విలువను (Fair Value) తెలియజేస్తుంది.