PE vs VC: షార్క్ ట్యాంక్ నుండి బిగ్ బ్యాంక్ వరకు
మీకు తెలిసిన Flipkart లేదా Swiggy వంటి కంపెనీలు బ్యాంక్ లోన్లతో ఎదగలేదు. అవి సాహసోపేతమైన ఇన్వెస్టర్ల డబ్బుతో ఎదిగాయి. ప్రైవేట్ ఈక్విటీ మరియు వెంచర్ క్యాపిటల్ ప్రపంచంలోకి మీకు స్వాగతం.
ముఖ్యాంశాలు
- వెంచర్ క్యాపిటల్ (VC): చిన్న స్టార్టప్లు (ఐడియా దశలో ఉన్నవి) కానీ భవిష్యత్తులో భారీగా ఎదిగే అవకాశం ఉన్న వాటిలో పెట్టుబడి పెట్టడం. (ఉదా: షార్క్ ట్యాంక్).
- ప్రైవేట్ ఈక్విటీ (PE): బాగా స్థిరపడిన పెద్ద కంపెనీలను కొని, వాటిని మెరుగుపరిచి, లాభానికి అమ్మడం. (ఉదా: పాత ఇంటిని కొని బాగుచేసి అమ్మడం).
- లక్ష్యం: రెండింటి లక్ష్యం ఒకటే - IPO ద్వారా లేదా కంపెనీని అమ్మడం ద్వారా 10x నుండి 100x లాభం పొందడం (Exit).
భాగం 1: వెంచర్ క్యాపిటల్ (VC) - అడవిని పెంచడం
వెంచర్ క్యాపిటలిస్టులు రైతుల లాంటి వారు. వారు 10 విత్తనాలు (స్టార్టప్లు) నాటుతారు.
వాటిలో 5 వెంటనే చనిపోతాయని వారికి తెలుసు.
3 బతుకుతాయి కానీ చిన్న మొక్కలుగానే ఉండిపోతాయి.
కానీ
ఒకటి లేదా రెండు
మాత్రం భారీ వృక్షాలుగా (Unicorns) మారి మిగతా నష్టాలన్నింటినీ భర్తీ చేస్తాయి.
ఎప్పుడు ఇన్వెస్ట్ చేస్తారు? కంపెనీ ప్రారంభ దశలో. అంటే అది కేవలం ఒక ఐడియా లేదా చిన్న యాప్గా ఉన్నప్పుడు.
స్టార్టప్ ఫండింగ్ నిచ్చెన
ప్రతి దశలోనూ కంపెనీ విలువ పెరుగుతుంది, కానీ ఒత్తిడి కూడా పెరుగుతుంది.
భాగం 2: ప్రైవేట్ ఈక్విటీ (PE) - ఇల్లు బాగుచేసి అమ్మడం
ప్రైవేట్ ఈక్విటీ సంస్థలు రియల్ ఎస్టేట్ వ్యాపారుల లాంటివి. అవి ఖాళీ స్థలాన్ని (ఐడియాలు) కొనవు. అవి విలువ తగ్గిపోయిన ఒక పాత ఇంటిని (స్థిరపడిన కంపెనీ) కొంటాయి.
వ్యూహం:
1. కంపెనీని కొనడం (తరచుగా స్టాక్ మార్కెట్ నుండి డీ-లిస్ట్ చేసి).
2. బాగు చేయడం (ఖర్చులు తగ్గించడం, టెక్నాలజీ మార్చడం).
3. 3-5 సంవత్సరాల తర్వాత లాభానికి అమ్మేయడం.
ఉదాహరణ: ఒక PE సంస్థ నష్టాల్లో ఉన్న సిమెంట్ కంపెనీని కొని, దాన్ని మరో కంపెనీతో విలీనం చేసి, సమర్థవంతంగా మార్చి, అమ్మేయడం.
వెంచర్ క్యాపిటల్ (VC)
- లక్ష్యం: స్టార్టప్లు (అధిక వృద్ధి).
- రిస్క్: చాలా ఎక్కువ. చాలా విఫలమవుతాయి.
- వాటా: తక్కువ (10-20%). సలహా ఇస్తారు, కంట్రోల్ చేయరు.
- డబ్బు: మిలియన్లలో (ఉదా: ₹10 కోట్లు - ₹100 కోట్లు).
ప్రైవేట్ ఈక్విటీ (PE)
- లక్ష్యం: పెద్ద కంపెనీలు (స్థిరమైన ఆదాయం).
- రిస్క్: మధ్యస్తంగా ఉంటుంది.
- వాటా: ఎక్కువ (51-100%). పూర్తి కంట్రోల్ తీసుకుంటారు.
- డబ్బు: బిలియన్లలో (ఉదా: ₹1000 కోట్లు+).
భాగం 3: వారు డబ్బు ఎలా సంపాదిస్తారు?
VC మరియు PE సంస్థలు రెండూ "2 మరియు 20" రూల్ పై నడుస్తాయి.
- 2% మేనేజ్మెంట్ ఫీజు: ఫండ్ను నిర్వహించడానికి, ఆఫీసు ఖర్చులకు ప్రతి సంవత్సరం మొత్తం డబ్బులో 2% తీసుకుంటారు.
- 20% క్యారీ (లాభంలో వాటా): వారు ఇన్వెస్టర్ల డబ్బును రెట్టింపు చేస్తే, వచ్చిన లాభంలో 20% బోనస్గా తీసుకుంటారు. ఇక్కడే బిలియనీర్లు తయారవుతారు.
FinKinetic తీర్పు
VCలు ఆవిష్కరణలకు (Uber, Zomato) ఆజ్యం పోస్తాయి. PEలు సామర్థ్యాన్ని పెంచుతాయి.
సాధారణ ఇన్వెస్టర్గా మీరు ఇందులో నేరుగా పెట్టుబడి పెట్టలేరు.
కానీ ఈ కంపెనీలు చివరకు
IPO
కి వచ్చినప్పుడు, మీరు ప్రవేశించడానికి (లేదా నిష్క్రమించడానికి) అది మంచి అవకాశం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
షార్క్ ట్యాంక్ నిజమైన VC యేనా? ▼
అవును, అందులోని "షార్క్"లు ఏంజెల్ ఇన్వెస్టర్లు లేదా VCలు. అయితే, షో తర్వాత అసలైన పరిశీలన (Due Diligence) జరుగుతుంది. టీవీలో ఓకే అయిన చాలా డీల్స్ తర్వాత రద్దవుతుంటాయి.
యునికార్న్ (Unicorn) అంటే ఏమిటి? ▼
స్టాక్ మార్కెట్లో లిస్ట్ కాకుండానే, $1 బిలియన్ (సుమారు ₹8000 కోట్లు) విలువ కలిగిన స్టార్టప్ను యునికార్న్ అంటారు. ఒకప్పుడు ఇవి చాలా అరుదుగా ఉండేవి, కానీ ఇప్పుడు ఇండియాలో చాలా ఉన్నాయి.