బడ్జెటింగ్ బేసిక్స్: ఆదాయం, ఖర్చులు & పొదుపు
మీ ఆర్థిక నియంత్రణ దిశగా ఇది మీ మొదటి అడుగు! ఈ పాఠంలో పర్సనల్ ఫైనాన్స్ యొక్క మూడు స్తంభాలను వివరిస్తాము: మీ ఆదాయాన్ని (Income) అర్థం చేసుకోవడం, ఖర్చులను (Expenses) ట్రాక్ చేయడం, మరియు పొదుపును (Savings) తప్పనిసరి చేయడం.
ముఖ్య విషయాలు
- మీ నికర ఆదాయం (Net Income) అంటే చేతికి వచ్చే జీతం, దీని ఆధారంగానే బడ్జెట్ వేసుకోవాలి.
- ఖర్చులను స్థిర (Fixed) మరియు మారుతున్న (Variable) వర్గాలుగా విభజించాలి.
- "ముందు మీకే చెల్లించుకోండి (Pay Yourself First)" సూత్రాన్ని పాటించండి: ఖర్చు చేయడానికి ముందే పొదుపు చేయండి.
- మంచి బడ్జెట్ అనేది ఇల్లు కొనడం లేదా చదువు వంటి లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి ఒక మ్యాప్ లాంటిది.
1. మీ ఆదాయాన్ని అర్థం చేసుకోండి
ఆదాయం అంటే మీరు క్రమం తప్పకుండా పొందే డబ్బు. భారతదేశంలోని చాలా మంది ఉద్యోగులకు, ఇది నికర జీతం (Net Salary) —అంటే PF (ప్రావిడెంట్ ఫండ్) మరియు ఆదాయ పన్ను (TDS) వంటి కోతలు పోగా మీ బ్యాంకు ఖాతాలో జమ అయ్యే మొత్తం.
💡 ప్రో టిప్
ఎప్పుడూ మీ నికర ఆదాయం ఆధారంగానే బడ్జెట్ వేసుకోండి, గ్రాస్ జీతం (Gross Salary) మీద కాదు. గ్రాస్ జీతంలో మీ చేతికి రాని డబ్బు కూడా ఉంటుంది.
2. ఖర్చులను వర్గీకరించడం మరియు ట్రాక్ చేయడం
మీ డబ్బు ఎక్కడికి వెళుతుందో తెలుసుకోవడమే ఖర్చుల ట్రాకింగ్. విజయవంతమైన బడ్జెటింగ్ కోసం ఖర్చులను **స్థిర (Fixed)** మరియు **మారుతున్న (Variable)** వర్గాలుగా విభజించడం ముఖ్యం.
| వర్గం | రకం | మొత్తం (₹) |
|---|---|---|
| అద్దె / ఇంటి EMI | స్థిర (Fixed) | 15,000 |
| హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్ | స్థిర (Fixed) | 1,500 |
| సరుకులు / ఆహారం | మారుతున్న (Variable) | 8,000 |
| పెట్రోల్ / ప్రయాణం | మారుతున్న (Variable) | 4,000 |
| వినోదం / ఇతరాలు | మారుతున్న (Variable) | 3,500 |
3. పొదుపుకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం
పర్సనల్ ఫైనాన్స్ యొక్క బంగారు సూత్రం: ఆదాయం - పొదుపు = ఖర్చులు . అద్దె లేదా సరుకులు కొనడానికి ముందే, మీ భవిష్యత్తు కోసం కొంత డబ్బును కేటాయించండి.
₹1,000 లేదా ₹2,000 చిన్న SIP (Systematic Investment Plan) తో ప్రారంభించడం కూడా గొప్ప విషయమే. పొదుపును ఆటోమేటిక్ చేయడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
బడ్జెట్ పొదుపును సృష్టిస్తుంది, పొదుపు పెట్టుబడులను సృష్టిస్తుంది, పెట్టుబడులు మీ భవిష్యత్తు బడ్జెట్ను పెంచుతాయి.
4. ఈరోజే ఎలా ప్రారంభించాలి?
- నికర ఆదాయాన్ని లెక్కించండి: మీ చివరి 3 జీతం స్లిప్పులను చూడండి. సగటు "ఇన్-హ్యాండ్" మొత్తాన్ని తీసుకోండి.
- ఖర్చులను ట్రాక్ చేయండి: 30 రోజుల పాటు ప్రతి ₹10 ఖర్చును ఒక నోట్బుక్ లేదా యాప్లో రాయండి.
- ఆటోమేటిక్ పొదుపు: జీతం పడిన వెంటనే వేరే సేవింగ్స్ ఖాతాకు లేదా SIPకి డబ్బు వెళ్లేలా ఆటో-డెబిట్ పెట్టుకోండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
నేను నా బడ్జెట్లో పన్నులు (Taxes) మరియు PF చేర్చాలా? ▼
వద్దు. మీ **నికర ఆదాయం** (చేతికి వచ్చే జీతం) మాత్రమే వాడండి, ఎందుకంటే ఆ డబ్బు మాత్రమే మీ నియంత్రణలో ఉంటుంది.
నేను ఎంత శాతం పొదుపు చేయాలి? ▼
**50/30/20 సూత్రాన్ని** లక్ష్యంగా పెట్టుకోండి: 50% అవసరాలు, 30% కోరికలు, మరియు **20% పొదుపు**. 20% అనేది మంచి ప్రారంభం.