ఫైనాన్షియల్ మార్కెట్ల పరిచయం

1. అసలు ఫైనాన్షియల్ మార్కెట్ అంటే ఏమిటి?

సరళంగా చెప్పాలంటే, ఫైనాన్షియల్ మార్కెట్ అనేది ఒక సమావేశ స్థలం. ఇది రెండు రకాల వ్యక్తులను కలుపుతుంది:

• 💰
  పొదుపు చేసేవారు (ఇన్వెస్టర్లు): మీలాంటి, నాలాంటి వారు, ఎవరి దగ్గరైతే అదనపు డబ్బు ఉందో మరియు దాన్ని వృద్ధి చేసుకోవాలనుకుంటున్నారో.
• 🏭
  అప్పు తీసుకునేవారు (వినియోగదారులు): ఫ్యాక్టరీలు, రోడ్లు నిర్మించడానికి లేదా వ్యాపారాన్ని విస్తరించడానికి డబ్బు అవసరమైన కంపెనీలు లేదా ప్రభుత్వాలు.

ఫైనాన్షియల్ మార్కెట్ ఈ ఇద్దరి మధ్య వారధి. ఈ వంతెన లేకపోతే, పొదుపు చేసేవారు డబ్బును పరుపుల కింద దాచుకుంటారు, మరియు వ్యాపారాలు పెట్టుబడి లేక ఆగిపోతాయి.

2. రెండు దిగ్గజాలు: మనీ మార్కెట్ vs క్యాపిటల్ మార్కెట్

ఫైనాన్షియల్ మార్కెట్‌ను ప్రధానంగా సమయం (Time) ఆధారంగా రెండు రకాలుగా విభజించారు.

3. ఫైనాన్షియల్ మార్కెట్ల విధులు

మనకు ఈ క్లిష్టమైన వ్యవస్థలు ఎందుకు అవసరం? ఆరోగ్యకరమైన ఆర్థిక వ్యవస్థ కోసం ఇవి కీలకమైన విధులను నిర్వర్తిస్తాయి:

1. ధర నిర్ణయం (Price Discovery): కూరగాయల మార్కెట్ డిమాండ్ మరియు సప్లై ఆధారంగా ఉల్లిపాయల ధరను నిర్ణయించినట్లే, స్టాక్ మార్కెట్ ఒక కంపెనీ (ఉదా: రిలయన్స్ లేదా TCS) పనితీరు మరియు డిమాండ్ ఆధారంగా దాని ధరను నిర్ణయిస్తుంది.
2. లిక్విడిటీ (Liquidity): మీకు ఒక భూమి ఉండి, డబ్బు అత్యవసరంగా కావాలంటే దాన్ని అమ్మడానికి నెలలు పట్టవచ్చు. కానీ ఫైనాన్షియల్ మార్కెట్లో, మీరు షేర్లు లేదా బాండ్లను సెకన్లలో అమ్మి డబ్బు పొందవచ్చు.
3. ఖర్చు తగ్గింపు: మార్కెట్లు కొనుగోలుదారులు మరియు అమ్మకందారులను నేరుగా కలుపుతాయి, దీనివల్ల డీల్ కుదుర్చుకోవడానికి పట్టే సమయం మరియు ఖర్చు తగ్గుతుంది.

4. నియంత్రణ వ్యవస్థ (Regulatory Framework)

న్యాయమైన ఆటను నిర్ధారించడానికి మరియు మీలాంటి పెట్టుబడిదారులను రక్షించడానికి, భారతదేశంలో శక్తివంతమైన నియంత్రణ సంస్థలు ఉన్నాయి:

• SEBI (సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్చేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా): క్యాపిటల్ మార్కెట్ బాస్. ఇది స్టాక్ ఎక్స్చేంజీలు, బ్రోకర్లు మరియు మ్యూచువల్ ఫండ్లను మోసాల నుండి కాపాడుతుంది.
• RBI (రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా): మనీ మార్కెట్ మరియు బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ బాస్. ఇది వడ్డీ రేట్లు మరియు లిక్విడిటీని నియంత్రిస్తుంది.
• IRDAI & PFRDA: వరుసగా ఇన్సూరెన్స్ మరియు పెన్షన్ మార్కెట్లను నియంత్రిస్తాయి.